Tavla Nasıl Oynanır?
Tavla, 24 haneli bir tahtada iki kişinin 15'er pul ve iki zarla oynadığı bir strateji oyunudur. Zarı atan pullarını zar kadar ilerletir, tek kalan rakip pulunu kırar ve bütün pullarını evine getirip ilk toplayan oyunu alır. Türk usulünde rakip hiç pul toplamadıysa mars olur.
Oyunun amacı
Tavlada amaç, 15 pulunun hepsini tahtayı dolaştırıp kendi evine getirmek ve rakibinden önce toplamaktır. Pullarını ilk toplayan oyunu kazanır. Rakibin o ana kadar hiç pul toplamamışsa kazancın iki katıdır: buna mars denir.
Zar şansı önemlidir ama oyunu kazandıran kararlardır: hangi pulu oynayacağın, rakibe açık pul bırakıp bırakmayacağın, ne zaman kapı yapıp yolunu keseceğin. İyi oyuncu her zarda birkaç seçeneği tartar ve riski küçük olanı seçer.
Tavla Türkiye'de kahvehanelerin ve evlerin en sevilen oyunudur; dünyada backgammon adıyla bilinir. miniOkey'de Türk usulü oynanır: katlama zarı yoktur, mars 2 puandır ve maç 3, 5 ya da 7 puana oynanır.
Tahta, pullar ve dizilim
Tahta ortadaki bar ile iki yarıya ayrılır ve 24 haneden oluşur. Her oyuncunun 15 pulu vardır: miniOkey'de sen hep beyaz pullarla ve tahtanın altında oynarsın, pulların 24'ten 1'e doğru ilerler. Senin evin sağ alttaki 1–6. hanelerdir; rakibin evi sağ üsttedir. Toplanan pullar sağdaki kasaya konur.
Başlangıçta herkesin pulları aynı düzende dizilir: 24. hanede 2, 13. hanede 5, 8. hanede 3 ve 6. hanede 5 pul. Rakibin pulları tahtanın öbür yarısında aynı düzendedir. Oyuncu kartında kalan yol (pulların eve olan toplam uzaklığı) yazar; yarışı bundan izleyebilirsin.
Zarlardaki her sayı ayrı bir hamledir: 5-3 gelirse bir pulu 5, bir pulu 3 hane (ya da aynı pulu 8 hane) ilerletirsin. Çift gelirse (4-4 gibi) dört hamle yaparsın.
Adım adım tavla oynanışı
- 1
Açılış zarı atılır
İki oyuncu birer zar atar; büyük atan başlar ve iki zarı yeniden atar. Eşitse yeniden atılır.
- 2
Zar atılır
Sırası gelen ZAR AT ile iki zarı atar. Zar sunucuda atılır ve ekranda görünür.
- 3
Pul seçilir
Oynamak istediğin pula dokunursun; gidebileceği haneler sarı yanar. İki zarın toplamıyla gidebileceği hane "5+3" diye yazılır.
- 4
Hamle yapılır
Sarı haneye dokunur ya da pulu sürükleyip bırakırsın. Her zar için bir hamle; çift gelirse dört hamle yapılır.
- 5
Tur gönderilir
Zarların hepsi oynanınca TAMAM ile turu gönderirsin; o ana kadar GERİ AL ile geri alabilirsin.
- 6
Pullar toplanır
Bütün pulların evine gelince onları kasaya çıkarırsın. Çift tıklamak pulu doğrudan toplar.
- 7
Oyun ve maç biter
Pullarını ilk toplayan oyunu alır: 1 puan, mars ise 2 puan. Maç puanına (3, 5 ya da 7) ilk ulaşan kazanır.
Temel kurallar ve kavramlar
Hamle ve zorunluluk
Pul, zar kadar hane ilerler ve boş haneye, kendi pullarının olduğu haneye ya da tek rakip pulu olan haneye gidebilir. İki zar da oynanabiliyorsa ikisini de oynamak zorundasın; yalnız biri oynanabiliyorsa büyüğünü oynarsın.
Hiç hamle yoksa sıra rakibe geçer ve ekranda "hamle yok" yazar. miniOkey bu kuralların hepsini kendisi uygular: yalnız kurala uygun haneler sarı yanar, eksik ya da yanlış hamle gönderilemez.
Kapı (kapalı hane)
Bir hanede iki ya da daha çok pulun varsa orası kapıdır: rakip o haneye pul koyamaz. Kapılar hem pullarını korur hem de rakibin yolunu keser.
Özellikle kendi evinde (1–6) ve hemen önündeki hanelerde kapı yapmak değerlidir. Rakibin kırık pulu varsa evindeki her kapı onun girmesini zorlaştırır.
Kırma ve açık pul
Bir hanede tek pul kalırsa ona açık pul denir. Rakip zarıyla o haneye gelirse pulun kırılır ve ortadaki bara çıkar. Kırılan pul eve olan bütün yolunu yeniden yürümek zorundadır.
Rakibin pulunu kırmak hem onu geri atar hem de sana zaman kazandırır. Açık pul bırakmak bazen kaçınılmazdır; o zaman rakibin onu vurma ihtimali düşük olan yerde bırakmaya çalış.
Bardan giriş
Barda kırık pulun varsa önce onu oyuna sokmalısın; girmeden başka pul oynayamazsın. Pul rakibin evine girer: zar 2 ise 23. haneye, 6 ise 19. haneye.
Girmek istediğin hane kapalıysa o zarla giremezsin; iki zarın gösterdiği haneler de kapalıysa sıra geçer. miniOkey'de kırık pul kendiliğinden seçilir ve girebileceği hane sarı yanar.
Toplama
Bütün pulların evine (1–6) gelince toplamaya başlarsın: zar kadar uzaktaki pul kasaya çıkar. Zar, en uzaktaki pulundan büyükse en uzak pulu toplarsın.
Tam karşılığı olmayan zarla, daha uzakta pulun varken içeride hamle yapman gerekir. Toplarken pulun kırılırsa o pul eve dönene kadar toplama durur. Pula çift tıklamak onu doğrudan kasaya çıkarır.
Mars
Pullarının hepsini topladığında rakip hiç pul toplamamışsa oyunu mars ile kazanırsın ve 2 puan alırsın. Rakip en az bir pul topladıysa galibiyet 1 puandır.
Türk usulünde katlama zarı ve üçlü mars yoktur. Mars olunca ekranda kocaman "MARS!" yazar ve puanın maç skoruna eklenir.
Açılış ve sonraki oyunlar
Maçın ilk oyununda iki oyuncu birer zar atar; büyük atan başlar ve iki zarı yeniden atar (Türkiye'de yaygın kural). Bir maç birden çok oyundan oluşur.
Sonraki oyunları bir önceki oyunu kazanan başlatır. Her oyun başında pullar yeniden dizilir ve kim başlıyorsa ekranda yazar.
Puanlama: oyun, mars ve maç
Tavlada her oyun bir ya da iki puan getirir; puanlar maç boyunca toplanır. miniOkey'de hesap otomatiktir: oyun sonu penceresinde bu oyunun puanı, maç skoru ve hedefe kalan puan görünür.
Oyun puanı
| Normal galibiyet (rakip en az 1 pul topladı) | +1 |
| Mars (rakip hiç pul toplamadı) | +2 |
Türk usulünde olmayanlar
| Katlama zarı | yok |
| Üçlü mars (backgammon) | yok |
Örnek maç (5 puan)
| Sen — 1 + 1 + mars 2 | 4 |
| Rakip — 1 | 1 |
| Beşinci oyunu da alırsan maç senin | 5 |
Maç sonu ve altın
Masayı kuran maç puanını seçer: 3, 5 ya da 7. Maç puanına ilk ulaşan kazanır. Kazanan kendi girişini ve rakibin girişini (%5 site payı düşülerek) alır, kaybeden girişini kaybeder. Bitmeyen maç olmasın diye en çok 25 oyun oynanır; sonunda puanı yüksek olan kazanır.
Strateji İpuçları
- Rakibin vurabileceği açık pul bırakmamaya çalış; mecbursan onu rakibin uzağına bırak.
- Evinde ve önünde kapılar yap: rakibin kırık pulu varsa girmesi zorlaşır.
- Ard arda kapılar (blok) rakibin geride kalan pullarını hapseder.
- Önde olduğunda (kalan yolun azsa) pullarını güvenle eve taşı ve yarışa dön.
- Geride kaldığında rakibin evinde bir kapı tutmak sana kırma fırsatı verir.
Sık Sorulan Sorular
Tavla kaç kişiyle oynanır?
Tavla iki kişiyle oynanır; her oyuncunun 15 pulu ve sırası gelince attığı iki zarı vardır. miniOkey'de masayı kurunca karşına gerçek bir oyuncu oturabilir ya da beklemek istemezsen boş koltuğa bot ekleyip hemen başlarsın. Lobide Tavla masaları ayrı bir filtreyle kolayca listelenir.
Mars nedir, kaç puan?
Bütün pullarını topladığın anda rakibin henüz hiç pul toplamamışsa oyunu mars ile kazanırsın ve 2 puan alırsın. Rakip en az bir pul topladıysa galibiyet 1 puandır. Türk usulünde üçlü mars ve katlama zarı yoktur, bu yüzden bir oyun en çok 2 puan getirir.
Çift zar gelirse ne olur?
Çift gelirse, örneğin 4-4, o sayıyla dört hamle yaparsın: aynı pulu dört kez ya da farklı pulları toplam dört kez ilerletebilirsin. miniOkey'de çift gelince ekranda dört zar görünür, oynadığın her zar soluklaşır ve tahtanın üstünde kaç hamlen kaldığı ayrıca yazar, böylece hiçbir hamleyi unutmazsın.
Kırık pul nasıl oyuna girer?
Kırılan pulun ortadaki bara çıkar ve başka hiçbir pulu oynamadan önce onu rakibin evine sokman gerekir. Zar 1 ise 24. haneye, 6 ise 19. haneye girersin. Hane kapalıysa o zarla giremezsin; iki zarın gösterdiği haneler de kapalıysa sıra doğrudan rakibe geçer.
İki zardan yalnız biri oynanabiliyorsa hangisini oynarım?
Kural şudur: iki zar da oynanabiliyorsa ikisini de oynamak zorundasın. Yalnız biri oynanabiliyorsa büyük olanı oynarsın. miniOkey bu kuralı kendisi uygular; oynanamayacak hamleler tahtada sarı yanmaz ve bütün zarlar oynanmadan TAMAM düğmesi açılmaz. Böylece kurala aykırı bir tur yanlışlıkla bile gönderilemez.
Zarlar gerçekten rastgele mi?
Evet. Zar senin ya da rakibinin cihazında değil, oyun sunucusunda güvenli bir rastgele sayı kaynağıyla atılır. Her atış maç kaydına yazılır ve gerektiğinde incelenebilir. Bot da tam olarak aynı zarla oynar; ne sana ne bota ayrıcalık tanınır, masadaki herkes aynı kurallara tabidir.
Sıram gelince süre dolarsa ne olur?
Bir turda zar atıp birkaç hamle yaptığın için her sıra 45 saniyedir ve gerekirse oyun başına bir kez 45 saniye ek süre verilir. O da dolarsa oyun senin yerine zarı atar ve en iyi hamleyi oynar. Ayarlardan zarı otomatik attırırsan sürenin tamamını yalnız hamleni düşünmeye ayırabilirsin.
Maç kaç puandır, kim başlar?
Masayı kuran maç puanını 3, 5 ya da 7 seçer; varsayılan 5 puandır. İlk oyunda iki oyuncu birer zar atar, büyük atan başlar ve iki zarı yeniden atar. Sonraki oyunları bir önceki oyunu kazanan başlatır. Maç puanına ilk ulaşan maçı kazanır.
Kuralları öğrendiysen ücretsiz tavla oyna; başka oyunlara da göz at: Pişti Nasıl Oynanır? ve Okey Nasıl Oynanır? rehberleri seni bekliyor.
Hazırsan masaya otur
Kuralları öğrendin — şimdi kurulum gerektirmeyen miniOkey Web'de gerçek oyuncularla dene.
Hemen Tavla Oyna