Spades Nasıl Oynanır?
Spades, 52 kâğıtlık iskambil destesiyle iki takım halinde dört kişinin oynadığı bir kart oyunudur; Türkiye'de Amerikan usulü eşli batak olarak da bilinir. Koz her zaman maçadır. Herkes kaç el alacağını söyler, eşler birlikte hedefi tutturmaya çalışır ve hedef puana ilk ulaşan takım kazanır.
Oyunun amacı
Spades'te karşılıklı oturan iki oyuncu eştir ve puanlar takıma yazılır. Her dağıtımın başında herkes o elde kaç el alabileceğini söyler; eşlerin sözleri toplanır ve takımın hedefi olur. Takım bu hedefi tutturursa puan kazanır, tutturamazsa hedefi kadar puan kaybeder.
İyi bir Spades oyuncusu hem elini doğru tahmin eder hem de eşiyle uyum içinde oynar: eşinin aldığı el senin de elindir. Hedeften fazla almak da tehlikelidir, çünkü fazla eller torba olarak birikir ve on torba takıma ceza yazdırır. Kısacası amaç, söylediğin kadarını almak, ne eksik ne fazla.
Batak bilen biri Spades'i birkaç elde öğrenir; ama kurallar birebir aynı değildir. Koz seçimi, ihale yarışı, yükseltme ve koz mecburiyeti yoktur. Bu rehberde farkları tek tek gösteriyoruz.
Kâğıtlar, takımlar ve dağıtım
Oyun 52 kâğıtla oynanır: maça (♠), kupa (♥), karo (♦) ve sinekten (♣) oluşan dört renk, her renkte 13 kâğıt. Joker yoktur. Her oyuncuya 13 kâğıt dağıtılır ve deste tamamen dağıtılır; her dağıtımda 13 el oynanır.
Masada karşılıklı oturanlar takımdır: sen ve karşındaki eşin bir takım, sağındaki ve solundaki iki rakip öbür takım. miniOkey'de eşin masanın üstünde EŞİN etiketiyle görünür. Dağıtıcı her dağıtımda sıradakine geçer; teklif ve ilk el dağıtıcının sağındaki oyuncudan başlar.
Kâğıtların gücü (büyükten küçüğe): A (As) › K (Papaz) › Q (Kız) › J (Vale) › 10 › 9 › 8 › 7 › 6 › 5 › 4 › 3 › 2 — maça her zaman koz
Adım adım Spades oynanışı
- 1
Kâğıtlar dağıtılır
Herkese 13 kâğıt gelir. Kâğıtlarına bak; Asların, korunan Papazların ve maçaların sana kaç el getirebileceğini say.
- 2
Herkes teklif verir
Dağıtıcının sağındaki oyuncudan başlayarak herkes bir kez 0 ile 13 arasında bir sayı söyler. Pas ve artırma yoktur; 0 demek NIL, yani hiç el almama sözüdür.
- 3
Takım hedefi belirlenir
Eşlerin teklifleri toplanır ve takımın hedefi olur. NIL diyenin teklifi hedefe eklenmez. Koz seçilmez: koz her zaman maçadır.
- 4
İlk kâğıt açılır
Dağıtıcının sağındaki oyuncu ilk kâğıdı açar. Maça henüz kırılmadığı için elinde başka renk varken maçayla açamaz.
- 5
Eller oynanır
Sırayla herkes bir kâğıt atar. Açılan renge uymak zorundasın; o renk yoksa istediğin kâğıdı atarsın. Eli en büyük maça, maça yoksa açılan rengin en büyüğü alır ve yeni eli o açar.
- 6
Puanlar yazılır
13 el bitince takımların aldığı eller sayılır. Hedefi tutturan takım hedef × 10 ve fazla eller kadar puan alır, batan takım hedef × 10 kaybeder; NIL ve torba ayrıca hesaplanır.
- 7
Maç sonu
Dağıtımlar, bir takım hedef puana (250 ya da 500) ulaşana kadar sürer. Hedefe ilk ulaşan takım kazanır; −200 puana düşen takım kaybeder.
Temel kurallar ve kavramlar
Teklif nedir, takım hedefi nasıl oluşur?
Teklif, bu dağıtımda kaç el alacağına dair verdiğin sözdür. Batak'taki gibi bir ihale yarışı yoktur: herkes sırası gelince bir kez söyler, 0 ile 13 arasında her sayı serbesttir ve pas denmez.
Eşinin teklifi senden önce geldiyse panelde görünür; ona göre karar verirsin. İki eşin teklifleri toplanarak takım hedefi bulunur. Örneğin sen 4, eşin 3 dediyse takımınızın hedefi 7 eldir; bu 7 eli kimin aldığı önemli değildir.
NIL: hiç el almama sözü
Teklifte 0 demek NIL demektir: bu dağıtımda tek bir el bile almayacağına söz verirsin. NIL tutarsa takımına +100, bir el bile alırsan −100 yazılır. NIL diyenin teklifi takım hedefine eklenmez; hedefi eşinin teklifi oluşturur.
NIL diyen oyuncunun aldığı eller eşinin hedefine sayılmaz, torba olarak eklenir. Eşin NIL dediyse onu korumak için yüksek kâğıtlarınla elleri sen almaya çalışırsın; rakip NIL dediyse küçük kâğıtlarını erken bitirmesini engelleyip onu el almaya zorlarsın.
Koz her zaman maça
Spades'te koz seçilmez: bütün dağıtımlarda koz maçadır (♠). En küçük maça bile başka renkteki bir Ası yener; iki maça karşılaşırsa büyük olan kazanır. miniOkey'de koz göstergesi sağ altta sabit büyük bir maça olarak durur.
Karo As açıldı, elinde karo yok: maça 2 ile kesersen eli alırsın. İstersen sinek Papazı da atabilirsin; kesmek zorunlu değil.
Renge uymak: yükseltme ve koz mecburiyeti yok
Açılan renkten kâğıdın varsa o renkten oynamak zorundasın. Ama Batak'tan farklı olarak masadaki en büyük kâğıdı geçmek zorunda değilsin; o renkten istediğin kâğıdı atabilirsin. Buna yükseltme serbestliği denir.
Açılan renk elinde yoksa istediğin kâğıdı atarsın: maçayla kesebilir ya da başka renkten bir kâğıt atıp eli bırakabilirsin. Koz mecburiyeti yoktur. miniOkey oynanamayan kâğıtları sönük gösterir, yanlışına dokunursan nedenini yazar.
Masada kupa Kız var, elinde kupa 3 ve kupa Papaz: ikisini de oynayabilirsin. Eli eşin alıyorsa küçük kâğıt atmak çoğu zaman doğrusudur.
Maça kırılmadan maçayla açılmaz
Masaya ilk maça düşene kadar kimse yeni bir eli maçayla açamaz. Bir oyuncu renk bitince maçayla kestiğinde maça kırılmış olur ve bundan sonra maçayla el açılabilir. Elinde yalnız maça kalan oyuncu, maça kırılmamış olsa bile maçayla açabilir.
Eli kim alır?
Dört kâğıt atılınca el tamamlanır. Masada maça varsa en büyük maça, yoksa açılan rengin en büyük kâğıdı eli alır. Başka renkten atılan kâğıtlar ne kadar büyük olursa olsun eli alamaz. Eli alan oyuncu yeni eli açar ve el takımına yazılır.
Torba: fazla elin cezası
Takımın hedefinden fazla aldığı her ele torba denir. Her torba 1 puan getirir, ama torbalar maçtan maça birikir: takımın torbası 10'a ulaşınca 100 puan düşülür ve sayaç 10 azalır. miniOkey üstteki takım kutusunda ve dağıtım sonu tablosunda torbanı gösterir.
Bu yüzden Spades'te hedefi tam tutturmak en iyisidir. Çok düşük teklif verip sürekli fazla el almak, birkaç dağıtım sonra −100 cezasıyla geri döner.
Spades ile batak arasındaki farklar
Spades, batak ailesinin eşli ve uluslararası kuralla oynanan üyesidir. Koz hep maçadır ve seçilmez; ihale yarışı yoktur, herkes bir kez kendi sayısını söyler; puan takıma yazılır. Masadaki en büyük kâğıdı geçme ya da renk yokken koz atma zorunluluğu yoktur.
miniOkey'deki Eşli Batak ise ihaleli batağın eşli halidir: ihale yarışı, koz seçimi ve yükseltme kuralı aynen sürer. İkisini de denemek istersen Batak sayfasından eşli masa kurabilirsin.
Puanlama: hedef, NIL ve torba
Her dağıtımın sonunda takımların aldığı eller sayılır. miniOkey'de hesap tamamen otomatiktir; dağıtım sonunda açılan tabloda iki takımın teklifi, aldığı eller, bu dağıtımın puanı, torbası ve hedef puana kalan görünür.
Takım hedefi
| Hedefi tutturursa (söylediği kadar ya da fazla el) | hedef × 10 |
| Hedeften fazla alınan her el (torba) | +1 |
| Hedefi tutturamazsa (batarsa) | hedef × −10 |
NIL ve torba
| NIL tutarsa (hiç el almadıysa) | +100 |
| NIL bozulursa (en az bir el aldıysa) | −100 |
| Biriken torba 10'a ulaşınca | −100 |
Örnek dağıtım
| Biz — hedef 7, 9 el (tuttu, 2 torba) | +72 |
| Rakip — hedef 5, 4 el (battı) | −50 |
Maç sonu ve altın
Masayı kuran hedef puanı seçer: 250 kısa bir maç, 500 klasik Spades maçıdır (varsayılan 500). Dağıtım sonunda hedefe ulaşan takım kazanır; iki takım aynı dağıtımda geçerse puanı yüksek olan kazanır, eşitse bir dağıtım daha oynanır. −200 puana düşen takım kaybeder. Kazanan takımın iki oyuncusu altın ödülünü paylaşır.
Strateji İpuçları
- Teklifini kesin elleri sayarak ver: Aslar, korunan Papazlar ve uzun bir maça dizisi en güvenilir ellerdir. Kısa bir rengin varsa kesme fırsatını da bir el say.
- Eşinin teklifine bak: o çok dediyse sen temkinli kal, toplam hedefin 13'ü aşmamasına dikkat et.
- Hedefi tuttuktan sonra fazla el almaktan kaçın; torbalar birikip −100 cezası getirir.
- Eşin NIL dediyse onu koru: yüksek kâğıdınla eli sen al. Rakip NIL dediyse onu el almaya zorlayacak renkleri aç.
- Hangi maçaların ve büyük kâğıtların oynandığını aklında tut; son ellerde kimin kesebileceğini bilmek oyunu kazandırır.
Sık Sorulan Sorular
Spades kaç kişiyle oynanır?
Spades dört kişiyle, iki takım halinde oynanır: karşılıklı oturanlar eştir ve puanlar takıma yazılır. miniOkey'de masayı kurup boş koltuklara bot ekleyebilirsin; böylece gerçek oyuncu beklemeden eşinle ya da botlarla hemen oynamaya başlarsın. Kazanan takımın iki oyuncusu altın ödülünü eşit olarak paylaşır, kaybeden takım giriş altınını kaybeder.
Spades ile batak arasındaki fark nedir?
Spades'te koz her zaman maçadır ve seçilmez, ihale yarışı yerine herkes bir kez kaç el alacağını söyler, puan takıma yazılır. Batak'tan farklı olarak masadaki en büyük kâğıdı geçme ve renk yokken koz atma zorunluluğu yoktur. Torba cezası ve NIL ise yalnız Spades'te vardır.
NIL nedir, nasıl puanlanır?
NIL, teklifte 0 demektir: o dağıtımda tek bir el bile almayacağına söz verirsin. Hiç el almazsan takımına +100 puan yazılır, bir el bile alırsan −100 yazılır. NIL diyenin teklifi takım hedefine eklenmez ve aldığı eller eşinin hedefine sayılmaz, torba olur.
Torba nedir, ne zaman ceza yazılır?
Takımın hedefinden fazla aldığı her ele torba denir ve her biri 1 puan getirir. Torbalar dağıtımdan dağıtıma birikir; toplam 10'a ulaştığında takımdan 100 puan düşülür ve sayaç 10 azalır. Bu yüzden hedefi tam tutturmak, sürekli fazla el almaktan daha kazançlıdır.
Maça kırılmadan maçayla açılabilir mi?
Hayır. Masaya ilk maça düşene kadar yeni bir eli maçayla açamazsın; yalnızca elinde maçadan başka kâğıt kalmadıysa açabilirsin. Bir oyuncu açılan renk elinde olmadığı için maçayla kestiği anda maça kırılmış olur ve bundan sonra herkes maçayla el açabilir. miniOkey bu kuralı senin yerine denetler.
Elimde açılan renk yoksa kozla kesmek zorunda mıyım?
Hayır. Spades'te açılan renk elinde yoksa istediğin kâğıdı atabilirsin: maçayla kesip eli alabilir ya da başka renkten küçük bir kâğıt atıp eli bırakabilirsin. Açılan renk elindeyse ona uymak zorundasın ama masadaki büyük kâğıdı geçmek zorunda değilsin. Batak'taki yükseltme ve koz mecburiyeti Spades'te yoktur.
Bir Spades maçı ne zaman biter?
Masayı kuran hedef puanı 250 ya da 500 seçer; varsayılan 500'dür. Bir dağıtımın sonunda hedefe ulaşan takım kazanır, iki takım birden geçerse puanı yüksek olan kazanır. −200 puana düşen takım maçı kaybeder. Bitmeyen maç olmasın diye en çok 25 dağıtım oynanır.
Sıram gelince süre dolarsa ne olur?
Her sıra 30 saniyedir ve gerekirse bir kez 30 saniye ek süre verilir. O da dolarsa teklifte senin yerine 1 söylenir, kâğıt sırasında kurala uygun en küçük kâğıdın atılır; maçayı mümkünse saklar. Böylece masa kimseyi beklemez ve oyun kesintisiz sürer.
Kuralları öğrendiysen ücretsiz Spades oyna; ihaleli ve eşli batak için Batak Nasıl Oynanır?, taşlı oyunlar için Okey Nasıl Oynanır? rehberlerine göz at.
Hazırsan masaya otur
Kuralları öğrendin — şimdi kurulum gerektirmeyen miniOkey Web'de gerçek oyuncularla dene.
Hemen Spades Oyna